COP31'de Van Gölü ve Bilimsel Projeler

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilecek COP31 Zirvesi'nde Van Gölü, doğal mirası ve bölgedeki bilimsel çalışmalarla uluslararası platformda temsil edilecek. Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü'nün ismi, zirve alanındaki Mavi Bölge'de bulunan toplantı odalarından birine verilecek. Ayrıca bölgedeki üniversitelerin yöneticileri ve akademisyenleri, iklim değişikliğiyle mücadele ve sürdürülebilirlik konularındaki projelerini katılımcılarla paylaşacak.

Şehrivan Gazetesi'nde yayınlanan habere göre, 9-20 Kasım tarihleri arasında düzenlenen zirvenin 527 bin metrekarelik Mavi Bölge'sinde Anadolu, Akdeniz, Kapadokya, Göbeklitepe, Ağrı Dağı, Ahlat, Pamukkale ve Efes gibi önemli değerlerin yanı sıra Van Gölü'nün adı da yaşatılacak. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hamdullah Şevli'nin moderatörlüğünde, Bitlis Eren Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necmettin Elmastaş, Muş Alparslan Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Alican ve Hakkari Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Gençcelep'in katılımıyla bir panel düzenlenecek. 14 Kasım 2026'da Yeşil Bölge Panel 1 Salonu'nda yapılacak oturumda iklim değişikliğinin havzaya etkileri, su kaynaklarının korunması ve biyolojik çeşitliliğin yönetimi ele alınacak.

Panelde ayrıca bölge üniversiteleri arasında bilimsel iş birliğinin güçlendirilmesi ve ortak araştırma olanaklarının artırılması gündeme gelecek. Prof. Dr. Hamdullah Şevli, üniversitenin sürdürülebilirlik çalışmaları, yenilenebilir enerji yatırımları, sıfır atık uygulamaları ve Van Gölü Havzası'nın korunmasına yönelik projeleri hakkında sunum yapacak.

Van'ı zirvede temsil edecek bir diğer önemli çalışma ise Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Fakültesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hilal Çelik Kazıcı'dan geldi. Kazıcı, 16 Kasım'da güneş enerjisiyle deniz suyu arıtma ve hidrojen üretimini bütünleştiren araştırma projesini tanıtacak. Proje kapsamında tarımsal atıklardan elde edilen gözenekli karbonun elektrokatalizörlerde kullanılması ve aynı enerji sistemiyle hem tatlı su hem de hidrojen üretiminin koşulları incelenecek.

Prof. Dr. Hilal Çelik Kazıcı, arıtılan suyun bir kısmının elektrolizör için gereken saflıkta hazırlanarak hidrojen üretiminde kullanılmasının hedeflendiğini belirtti. Kazıcı,

Böyle bir sistemin hidrojen üretiminde mevcut tatlı su kaynaklarına olan ihtiyacı ne ölçüde azaltabileceğini görmek istiyoruz. Laboratuvar çalışmasını iki aşamada planlıyoruz. İlk aşamada tarımsal atıklardan elde edilen gözenekli karbonu elektrokatalizörler için bir destek malzemesi olarak değerlendireceğiz. Hazırlayacağımız elektrotları potansiyostat cihazında ayrı ayrı test etmeyi planlıyoruz. Katot adaylarında hidrojen oluşumunu, anot adaylarında ise oksijen oluşumunu inceleyeceğiz. Böylece belirli bir akım yoğunluğuna ulaşmak için her bir elektrodun ne kadar gerilime ihtiyaç duyduğunu ve performansını zaman içinde ne ölçüde koruduğunu karşılaştırabileceğiz. İkinci aşamada ise seçtiğimiz anot ve katodu aynı elektroliz hücresinde çalıştırmayı planlıyoruz. Bu kez hücreyi programlanabilir bir doğru akım güç kaynağıyla besleyeceğiz.

dedi.

Güneş enerjisi üretimindeki dalgalanmalara dikkat çeken Kazıcı, değişken enerji profilleri altında sistemin tepkisini inceleyeceklerini vurguladı. Kazıcı,

Örneğin, değişken bir akım profili uyguladığımızda hücrenin bu akımı sağlamak için hangi gerilime ihtiyaç duyduğunu kaydedeceğiz. Akım ve gerilim değerlerinden elektrik tüketimini hesaplayacağız. Üretilen hidrojen miktarını da ayrıca ölçerek birim hidrojen üretimi için ne kadar elektrik gerektiğini belirleyeceğiz. Önerimizin özgün katkısı, laboratuvarda elde etmeyi hedeflediğimiz verileri güneş enerjisiyle çalışan bütünleşik bir su ve hidrojen üretim sisteminin tasarımında kullanmak olacak. Böylece modelde elektrolizörün performansını gün boyunca sabit kabul etmek yerine, değişen besleme koşullarında nasıl davrandığını deney verileriyle temsil etmeyi hedefliyoruz.

şeklinde konuştu.

Yurt dışı ortaklarıyla birlikte güneş panelleri, deniz suyu arıtma ünitesi ve elektrolizörü tek bir model içinde değerlendireceklerini ifade eden Kazıcı, farklı çalışma senaryolarının maliyet ve verimlilik açısından karşılaştırılacağını aktardı. Kazıcı,

Yurt dışı ortağımızla güneş panellerini, deniz suyu arıtma ünitesini ve elektrolizörü aynı model içinde değerlendireceğiz. Örneğin, güneş enerjisinin az olduğu bir saatte elde edilen elektriğin daha büyük bölümünü su arıtmaya ayırmak mı daha uygun? Önceden hazırlanmış yeterli miktarda su varsa hidrojen üretimine öncelik vermek ne kazandırır? Güneş enerjisinin güçlü olduğu saatlerde iki ünite birlikte hangi kapasitede çalışabilir? Bu senaryoları karşılaştırarak her birinde ne kadar hidrojen üretilebilecğini, diğer kullanımlar için ne kadar tatlı su kalacağını ve bunların enerji tüketimine ve maliyete nasıl yansıyacağını hesaplamayı planlıyoruz.

diye konuştu.

Prof. Dr. Kazıcı, COP31'de araştırma planlarını ve sistem tasarım hedeflerini paylaşacaklarını belirterek,

COP31'de araştırmamızı, deney planımızı ve sistem tasarımına nasıl ulaşmayı hedeflediğimizi anlatacağız. Çalışmayla özellikle güneş enerjisi potansiyeli yüksek ve tatlı su kaynakları kısıtlı kıyı bölgelerinde, aynı güneş enerjisi sistemiyle hem tatlı su hem de hidrojen üretmenin hangi koşullarda teknik ve ekonomik açıdan anlamlı olabileceğini ortaya koymayı amaçlıyoruz.

ifadelerini kullandı.

TürkAta Haber Ajansı
Van Şehir Gündemi